Mensen die niet in de maakindustrie werken, vertellen me vaak dat ze denken dat dit Lean-gedoe niet van toepassing is in de dienstverlening. Vooral niet wanneer hun service bestaat uit het bedienen van een fysiek aanwezige klant die daarom een intrinsiek onderdeel is van het proces. Toch zie ik hen (als consultant of klant) worstelen met het reduceren van hun doorlooptijden of turnaround times. Ik denk aan de doorlooptijd van een schip in een haven, de doorlooptijd van een vrachtwagen in een magazijn, de doorlooptijd van een vliegtuig op een luchthaven, een bezoek aan de polikliniek, het uitvoeren van gepland onderhoud of de duur en lengte van wegwerkzaamheden met files tot gevolg, om er maar een paar te noemen. Voor mij hebben ze allemaal dezelfde uitdaging. Namelijk, zorgen voor een zo kort mogelijke, betrouwbare tijdspanne om geen kostbare tijd van de (interne) klant te verspillen. Dus waarom zouden we de SMED-principes uit de maakindustrie niet kunnen gebruiken om deze doorlooptijden te verkorten?
Tijdverspiling
Als de doorlooptijd van services lang (en onvoorspelbaar) is, lijden klanten daaronder. De dienstverlener verspilt de kostbare tijd van klanten en irriteert zijn klanten soms zelfs. Daarna spreken klanten negatief over de organisatie tegen anderen. De kans is groot dat klanten hun serviceprovider de rug toekeren, en dat potentiële klanten worden afgeschrikt door wat ze horen in de markt.
Maar niet alleen klanten voelen de gevolgen. Lange doorlooptijden hebben ook gevolgen voor de organisatie zelf. Dan impliceren lange doorlooptijden een hoge bezetting van servicepersoneel en middelen. Denk aan kranen, docks, gates, heftrucks, balies, loketten, gereedschap, wachtruimtes enzovoort. Uiteindelijk betekent dit dat je er meer van nodig hebt. Lange doorlooptijden brengen dus zeer vaak ook hogere kosten met zich mee in vergelijking met organisaties met kortere servicetijden. En aangezien de servicebeleving er ook onder lijdt, gaan zowel de omzet als de winstgevendheid snel achteruit.
Observaties in de dienstverlening
Om een klant van dienst te kunnen zijn, heeft het servicepersoneel meestal bepaalde informatie nodig. Ze vragen klanten om allerlei basisgegevens te verstrekken als ze al aan de balie staan en voordat de eigenlijke dienst kan worden verleend. Vervolgens gaat het servicepersoneel op zoek naar meer gegevens of vraagt om gegevens terwijl de klant wacht. Ook, en dat is heel vervelend, onderbreken collega’s of telefoontjes regelmatig het servicepersoneel tijdens het verlenen van een dienst.
In meer industriële of logistieke situaties wordt er nog steeds informatie verzameld, zelfs nadat de vrachtwagen of het schip is aangekomen. Of nadat de machine gestopt is voor onderhoud. Vrachtwagenchauffeurs overhandigen documenten en ontvangstpersoneel voert gegevens in een systeem in, allemaal nadat de vrachtwagen is aangekomen. Teams beoordelen eerst de staat van het schip of de machine na aankomst op locatie en voordat het werk kan beginnen. Onderhoudspersoneel gaat op zoek naar het juiste gereedschap en de juiste onderdelen voordat ze een apparaat onderhouden. En goederen ondergaan kwaliteitscontroles voordat ze uiteindelijk beschikbaar zijn voor gebruik.
Dienstverlening verspilt vaak veel tijd met voorbereidende taken terwijl klanten wachten.
In andere omgevingen zie ik orderverzamelaars nog steeds artikelen picken terwijl de vrachtwagen al op het laadperron staat te wachten. Net als bij ontvangst wachten vrachtwagenchauffeurs ook vaak op het papierwerk dat het personeel klaarmaakt voordat ze weer kunnen vertrekken. Of magazijnpersoneel verzamelt goederen per type pick of pick-gebied: eerst verzamelen en stapelen ze volle pallets, waarna ze pas de dozen- en stukpicks doen. In de tussentijd staan de laadgebieden vol met pallets, terwijl vrachtwagens wachten op voltooiing van hun leveringen en er niets geladen wordt.
In weer een andere context rijd ik langs lange wegwerkzaamheden zonder dat ik echt werk uitgevoerd zie worden; misschien maar voor maximaal 5% van het traject. Wegenbouwbedrijven werken meestal gefaseerd aan een wegvernieuwingsproject, één fase tegelijk op het hele traject, totdat ze uiteindelijk het hele traject weer vrijgeven voor autoverkeer.
Voor mij lijkt het erop dat dienstverleners nog steeds veel van mijn (en hun eigen) tijd verspillen door veel dingen te doen die ze prima vóór of na mijn bezoek hadden kunnen doen.
Snel omstellen – QCO of SMED
In deze situaties kan de Quick ChangeOver (QCO) benadering dienstverleners heel goed helpen om hun doorlooptijden aanzienlijk te verkorten. Deze aanpak wordt meestal SMED genoemd, Single Minute Exchange of Die, verwijzend naar zijn oorsprong toen het zich richtte op het snel wisselen van matrijzen of QDC (Quick Die Change).
De SMED-methode van Shigeo Shingo bestaat in feite uit het analyseren van het omstelproces van een machine (tijdens het wisselen van het ene producttype naar het andere). De methode vereist het scheiden van zogenaamde interne en externe activiteiten, het omzetten van interne activiteiten naar externe, en vervolgens het verbeteren van elke omstelactiviteit om de tijd te verkorten. Interne activiteiten kunnen alleen worden uitgevoerd wanneer een machine is gestopt. Externe kunnen worden gedaan terwijl de machine nog draait.
In een serviceomgeving vertaalt deze omstelmethode zich heel goed naar dienstverlenende operaties. Er zijn activiteiten die gedaan moeten worden in aanwezigheid van de klant (“interne” operaties). En er zijn activiteiten die kunnen worden uitgevoerd zonder dat de klant echt nodig is (“externe” activiteiten). Typische externe operaties bij een productwissel zijn machine-instellingen, voorbereiding en staging van gereedschap en onderdelen, verzamelen en voorbereiden van gegevens en documenten, rapportage, transport en controles. Organisaties kunnen deze uitvoeren voordat het eigenlijke schip, de vrachtwagen, de auto of de klant op locatie arriveert of nadat het schip, de vrachtwagen, de auto of de klant vertrekt.
Lange doorlooptijden zijn nadelig voor klanten EN verhogen de kosten – een snelle omschakeling lost beide op.
Snellere service met behulp van SMED of QCO
In serviceomgevingen impliceert het toepassen van snelle omstel–technieken bijvoorbeeld het aanleveren en verwerken van gegevens vóór de daadwerkelijke dienstverlening, in plaats van het verzamelen van gegevens tijdens de dienstverlening. Advanced Shipping Notice (ASN) of Dispatch Advice (DESADV) berichten via EDI doen precies dit, door het ontvangende magazijn ruim voor de daadwerkelijke levering te voorzien van verzendgegevens. Het vastleggen van vereiste klantgegevens uit patiëntendossiers of via beveiligde webportals vóór het eigenlijke ziekenhuisbezoek is een andere mogelijkheid.
Stoppen met multi-tasken is een ander belangrijk element in het versnellen van de service. Als je aan een klant begint, maak die dan eerst af voordat je aan een andere klant begint. Zoals het gezegde luidt: “stop starting and start finishing”. Multi-tasken verlengt de doorlooptijd van alle individuele klanten. Dus, focus en maak af.
Dit houdt in dat kwaliteitscontroles bijvoorbeeld bij de leverancier moeten worden uitgevoerd, zodat er geen controles nodig zijn tijdens ontvangst van goederen. Of het beoordelen van de status van het vereiste equipment voordat het eigenlijke werk begint. Een ander voorbeeld is het scheiden van diagnose- en reparatie-activiteiten om een betere “offline” voorbereiding van de eigenlijke onderhoudswerkzaamheden mogelijk te maken. Bedrijven die pallets vooraf klaarzetten in laadzones, klaar om geladen te worden wanneer de vrachtwagen arriveert, verkorten de doorlooptijden van hun vrachtwagens aanzienlijk. En er is een reden waarom je bij EasyJet vooraf instapt voordat het vliegtuig aankomt. Het stelt EasyJet in staat om het vliegtuig snel om te draaien.
De wegenbouw laat ook steeds betere voorbeelden zien (vergezeld van indrukwekkende time-lapse video’s). Ze prefabriceren elementen en vervoeren deze naar de bouw- of wegwerkzaamheden of produceren deze elementen zelfs ter plekke. En ze verplaatsen ze ’s nachts of in het weekend. Dit vermindert de overlast voor het verkeer aanzienlijk.
Lessen uit de Formule 1
Formule 1-races zijn het beste voorbeeld van korte en consistente servicetijden. De pitstop illustreert perfect wat een snelle omstelling inhoudt en de rol van SMED- en QCO-technieken.
Een pitstop in de Formule 1 vergt ongelooflijk veel voorbereiding. De hele pitcrew staat voor aankomst klaar en de rollen en verantwoordelijkheden en exacte posities zijn voor iedereen duidelijk. Om veiligheidsredenen dragen ze ook speciale, brandwerende pakken, helmen en handschoenen. Visuele middenlijnen en markeringen helpen de coureur om perfect uitgelijnd met de pitcrew te stoppen.
Om de auto op te tillen en neer te zetten, gebruiken de teams speciale krikken met snelontgrendelbare krikken met een scharnierpunt. De voorvleugel wordt met een snelkoppelingssysteem aan de auto bevestigd. Het team gebruikt speciaal elektrisch gereedschap voor de wielen. En de wielen maken gebruik van een rond systeem met meerdere groeven, met een gemakkelijk te centreren V-vormige moer in plaats van zeskantige wielmoeren. Op deze manier is het nauwelijks gevoelig voor de exacte positionering van het gereedschap. Natuurlijk staat het vervangende wiel al dichtbij.
En er is een stoplicht om de coureur aan te geven dat hij de koppeling kan loslaten en de pitbox kan verlaten. Twee supervisors bedienen dit licht: de ene controleert de voortgang van de pitstop, de andere houdt in de gaten wat er in de pitstraat gebeurt.
Pitstop record
Het is interessant om te horen wat Rob Smedley, Hoofd Performance Engineering van Williams Martini Racing, te zeggen heeft over wat er nodig is om hun wereldrecord pitstop van slechts 1,92 seconden te halen!
Hij spreekt van een zeer goed gedefinieerd proces, dat wordt beschreven als een “gesynchroniseerde” en “gechoreografeerde harmonie” van de acties van alle teamleden. Teamwerk en toewijding staan voorop volgens Smedley. Vele uren oefenen zijn nodig geweest om het proces tot routinewerk te maken en zelfs tot een tweede natuur voor alle teamleden. Het team blijft streven naar perfectie in precisie. Ze evalueren en verbeteren voortdurend de apparatuur en het proces. Wat nu het beste is, zal dat over een paar jaar niet meer zijn.
Gesynchroniseerde, gechoreografeerde harmonie leidt tot serviceprestaties van wereldklasse.
QCO adopteren in dienstverlenende sectoren
Ondanks het feit dat deze technieken hun weg vinden naar verschillende dienstverlenende sectoren, valt er nog een wereld te winnen. En het begint met het benadrukken van de overeenkomsten in plaats van de verschillen tussen productie- en dienstverlenende sectoren. En het vereist het vermogen om methoden en technieken te abstraheren van een concrete toepassing en deze terug te vertalen naar een nieuw toepassingsgebied. Maar als je dat doet, ben ik ervan overtuigd dat je volop mogelijkheden tot verbetering zult vinden.
